Thoes


n Kwartje in d'weke, hou kon t?!

Ja, hou kon t dat men rond 1900 leven kon van zo'n 80,- /90,- gulden per joar? Ie lezen t goud: per joar!
Wijlen mien opa was van 1881 en ging in zien jonge joaren aan t veensteken. Aal doage twij uur sjaauwen. En op trograaize hier en doar nog n klant scheren veur n haalfke.
Loater, dou e n joar of twinteg was, het e n stokje laand kocht (tou-aigend?) en doarop n plaggenhutje baauwd.
Veurege weke kreeg k van nichtoetroon.nl* n mailtje mit d'òfdrok van n verhoaltje + foto van hom. Dat stokje laand bleek te liggen op n haile baarg zaand en al gaauw kreeg e deur, dat doar geld van moakt worden kon. Onder de foto ston: De zandgroaverij van Ep van Zonneveld, de grootste zandboas van Roon. n Man of zes mit pedde op kop en n schuppe. Ain man mit n houdje … Eppie? Was k slim blied mit! k Haar al hail veul heurd over zien leven, mor nooit n foto van zien groaverij zain.
Dou ik geboren wuir, was hai keuterboer aan de voart in Roon, in 1937. De foto was van 1907. Datteg joar loater dus nait meer op schuppe, mor achter de koien en in t heu. Hai was n echte kinderpuut en doarom(?) gingen wie geern noar 'opa en opoe van de brug', zo as wie heur ait benuimden.
Oet de verhoalen dij ons voar en zien zusters vertelden, het e t slim goud had mit zien zaand! Per proam ging t over t Laikstermeer noar Hoogkerk, woaras dou haarde wegen aanlegd wuiren. Meerdere van zien bruiers en zwoagers wazzen kenoalgroaver in Daam (Damsterdaip?) en vonden dat ze onderbetoald wuiren: n kwartje in d'weke veur Drìnten en twij kwartjes veur de Grunnegers.
Da's ja nait normoal,' zee Ep: 'Kom mor bie mie, waark genogt.'
'Wat kinve verdainen den?' wollen d'jongs waiten.
'Gain kwartje. Mor ook gain twije!'
'Nee, dat kinve begriepen, mor houveul den wel?'
'Zeuventeg sìnt!'
'Zeu… zeu… Huh? Eerlieks?'
'Joa, en ie kinnen moandag vot wel begunnen.'
Dij mouten wel n gat in d'locht sprongen hebben, bedocht ik mie: gain twij keer in d'weke meer roem vatteg kilometer sjaauwen noar Daam, nait d'haile weke van hoes en meer as twij keer meer verdainen!

Hail aander tieden as nou! Ain van ons klaaindochters zee van d'weke, dat ze t toch wel drok haar: '28 uur in de week werken en dan nog de zorg voor de kleine!'
'Joa,' mompelde ik, 'mit d'auto noar t waark en zo n € 2500,- in de moand vast?' Bin der nait wieder op ingoan. Wel was k in gedachten an t rekenen houveul verschil dat dat gaf in goud honderd joar … n Kwartje in d'weke, n gulden in de moand (zo'n 45 eurocent)! En 48 uur in d'weke waarken … Wat n verschil! As dat mor goud komt.
Hou kin t?

Klaas van Zonneveld

(*n nicht doar Klaas al joaren e-mailketakt mit het, vandoar nichtoetroon.nl)